Kanri – czyli zarządzanie po japońsku

Gemba Kanri i Hoshin Kanri to dwa różne ujęcia zarządzania w szeroko pojętym nurcie lean management. W każdym z nich na procesy i ich doskonalenie spogląda się z innej perspektywy, ale w obu przypadkach kluczowa jest komunikacja między pracownikami różnych szczebli.

Nazwy obu metod pochodzą z języka japońskiego. Hoshin Kanri, pol. Hoshin – kierunek, Kanri – zarządzanie, to stworzony po wojnie w kraju kwitnącej wiśni system planowania strategicznego. Słowo Gemba oznacza natomiast „miejsce zdarzenia” / „miejsce wykonywania rzeczywistej pracy” i odnosi się w koncepcji Lean Management do stanowisk, na których kreowana jest wartość dla klienta. Choć w pierwszym ujęciu przyjmuje się średnio- i długofalową perspektywę całej organizacji, a w drugim – koncentruje się na pojedynczych zadaniach wykonywanych w zakładzie każdego dnia, oba mają doniosłe znaczenie w ustawicznym doskonaleniu funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Hoshin Kanri, czyli realizacja strategicznych celów krok po kroku

W ujęciu tym naczelne kierownictwo organizacji wyznacza średnio- lub długoterminowy cel. Wyodrębnia następnie przyczyniające się do jego osiągnięcia cele cząstkowe i komunikuje je załodze – tak, by każdy wiedział, jaką ścieżką należy podążać i co konkretnie robić w codziennej pracy, by strategia została ostatecznie zrealizowana. Jako że osiągnięcie ostatecznego celu uzależnione jest od działań pracowników liniowych, kluczowe jest upewnienie się, że cele są prawidłowo rozumiane na wszystkich poziomach hierarchii przedsiębiorstwa. Dlatego też projekt polityki jest dyskutowany na kolejnych stopniach struktury od góry w dół – a zarząd decyduje o jej ostatecznym kształcie dopiero zapoznawszy się z informacją zwrotną od pracowników niższych szczebli. Środkiem monitorowania stopnia realizacji zaakceptowanych celów są okresowe (tygodniowe, miesięczne i roczne) kontrole ich osiągnięcia oraz bieżący pomiar produktywności.

Gemba Kanri, czyli doskonalenie od stanowisk po procesy

„Zarządzanie miejscem zdarzenia” skupia się na tworzeniu, utrzymywaniu, kontroli i ulepszaniu standardów codziennej pracy. Zgodnie z zasadami metody TPS, pierwszym krokiem w procesie rozwiązywania problemów i eliminowania marnotrawstwa powinna być wizyta w miejscu pracy, rozmowy z zaangażowanymi w nią operatorami oraz obserwacja ich funkcjonowania. Także tutaj – tj. w „Gemba” – powinno się sprawdzać pomysły na usprawnienia – poprzez konsultacje z pracownikami i testy w praktyce. Choć więc w ramach Hoshin Kanri i Gemba Kanri przyjmuje się odmienne perspektywy, obie metody mają prowadzić do optymalizacji procesów przedsiębiorstwa. Co więcej, w obu kluczowa jest wymiana informacji pomiędzy pracownikami liniowymi a osobami zarządzającymi.

System Kanri Soft – lepszy dostęp do danych i sprawniejsza komunikacja

Zgodnie z hasłem „We digitize lean” system Kanri Soft stanowi zestaw narzędzi wspomagających szczupłe zarządzanie. Został on zaprojektowany tak, by wspierać zarówno realizację celów strategicznych, jak i przyczyniać się do bieżącego zwiększania efektywności na stanowiskach pracy. Wyrazem tego dążenia jest indywidualizacja zawartości paneli i tablic w zależności od ich odbiorcy. Między innymi poprzez podgląd na zestawienie statusu działań w cyklu PDCA, wykres pareto braków i mapę wypadków menadżerowie są w stanie na bieżąco śledzić realizację celów cząstkowych składających się na osiągnięcie celów strategicznych. Z drugiej strony – operatorzy mają stale wgląd w dane na temat stopnia realizacji planu produkcji i dysponują narzędziem skutecznego komunikowania wszelkich nieprawidłowości swoim przełożonym. Według szacunkowych danych Kanri Soft, oprogramowanie pozwala w efekcie zredukować o ponad 20% ilość czasu poświęcanego przez pracowników produkcji na czynności niestanowiące wartości dla klienta.